Memantyna

22 Sier

Memantyna zalicza się do grupy antagonistów receptora NMDA (kwasu N-metylo-D-asparaginowego). Zaproponowana została przez FDA (Food and Drug Administration) do walki z chorobą Alzheimera, w średnio i zaawansowanym jej stadium.
Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia; charakterystyczne jej objawy to stopniowe pogarszanie się procesów pamięciowych, w tym innych procesów poznawczych. Alzheimer występuje głównie u osób w podeszłym wieku.

Obecnie nie posiadamy możliwości leczenia przyczynowego choroby Alzheimera. W leczeniu choroby stosuje się leczenie objawowe, które polega na stosowaniu leków regulujących prawidłową transmisję synaptyczną, głównie dotyczącą układu neuroprzekaźników: serotoninergicznego i cholinergicznego. Leki te zwiększają stężenie acetylecholiny poprzez hamowanie działania esterazy acetylocholinowej lub podwyższają poziom serotoniny poprzez hamowanie jej wychwytu zwrotnego.
Memantyna, o której jest ten wpis charakteryzuje się odmiennym punktem uchwytu.

dfad
(Rys.1: Struktura chemiczna memantyny.

Memantyna (1-amine – 3,5 dimetyloadamantanamina) (rys.1), to substancja która została opatentowana w roku 1968 (Mills, J., Krumkalns, E. 1968; Eli Lilly & Co.).
Do lecznictwa została wprowadzona w 1983 roku przez firmę Merz pod nazwą handlową Axura.
Memantyne dawkuje się przeciętnie 5-10 mg dziennie, przy czym leczenie rozpoczyna się od małych dawek (przez tydzień) 5-10 mg/dobę, które zwiększa się do 30 mg dziennie (w odstępach 7-dniowych)

Receptory NMDA Memantyna blokuje receptory NMDA ze średnim powinnowactwem około 1 μM poprzez wiązanie wewnętrznej strony w kanale porów (rys. 2). Aktywacja receptorów NMDA jest wymagana dla wielu form uczenia się i pamięci (Morris et al., 1986; Collingridge i Bliss, 1995) ten mechanizm działania (MoA) może wydawać się trudny do zrozumienia. Jednak należy pamiętać, że natura sama wynalazła antagoniste receptora NMDA, magnez który jest obecny w blokowaniu tego receptora i jest niezbędny dla normalnego funkcjonowania neuronów oraz ich plastyczności (Coan et al., 1989; Parsons et al., 1999; Danysz i Parsons, 2003). Magnez działa jak filter, łagodząc wzrost receptorów NMDA przez umiarkowany wzrost glutaminianu jednocześnie pozwalając na przepływ jonów. Taki filter jest niezbędny i odgrywa dużą rolę.

2
(Rys. 2: Schemat receptorów NMDA, miejsce działania memantyny w kanale porów)

Dane kliniczne

Memantyna jest dobrze wchłaniana (100%) po podaniu doustnym.
Metabolizowana jest w niewielkim stopniu, głównie wydalana jest przez nerki i osiąga maksymalne stężenie w osoczu około 1 μM (Robinson i Keating, 2006).

Po 24 tygodniowym leczeniu łagodnego i umiarkowanego Alzheimera można zauważyć osłabienie objawów choroby. Zgodnie z oceną CIBIC-plus zwiększają się możliwości poznania, zachowania i umiejętności życia codziennego, i oceną ADAS-cog możliwości postrzegania.

Połączenie memantyny z donepezilem (tutaj artykuł pt:Kontrowersje w sprawie donepezilu) wskazuje na dodatkowe korzyści funkcjonalne i poznawcze.

Co ciekawsze terapia polegająca na połączeniu memantyny i donepezilu daje lepsze efekty niż sam donepezil, np.: zmiejszanie agresji, drażliwości, zwiększanie apetytu czy autonomii.

Korzyści z memantyny zostały potwierdzone przez metaanalizy badań.

Konkludując, dane te dostarczają dowody na to, że memantyna jest w stanie poprawić poziom życia i umiejętności poznawcze pacjentów w stosunku do placebo.

Dodatkowo do koszyści poznawczych, badania kliniczne wykazały pozytywny wpływ, jaki memantyna wywiera na zachowania chorych i ich codzienne życie.

Na ogół memantyna jest dobrze tolerowana przez pacjentów. Z badań klinicznych wynika, że większość niepożądanych zdarzeń jest łagodna i umiarkowana i uznano je za niezwiązane z leczeniem. (Robinson i Keating, 2006).

Niepożądane efekty leczenia występujące 2 razy częściej niż w grupie leczonej placebo obejmują: senność, bóle głowy i zmieszanie.
Do żadszych należą: halucynacje, lęki, zawroty głowy, bezsenność i zmęczenie.

Niepożądane skutki leczenia, które z mniejszą częstością niż w grupie placebo obejmują: pobudzenie, biegunkę, zakażenie układu moczowego, depresję (Robinson i Keating, 2006)

Wybrane publikacje

Plosker G. L. and Lyseng-Williamson K. A. (2005) Memantine: A Pharmacoeconomic Review of its Use in Moderate-to-Severe Alzheimer’s Disease. Pharmacoeconomics 23, 193-206.

Robinson D. M. and Keating G. M. (2005) Memantine : a review of its use in Alzheimer’s disease. Drugs 66, 1515-1534.

Rogawski M. A. and Wenk G. L. (2003) The neuropharmacological basis for the use of memantine in the treatment of Alzheimer’s disease. CNS Drug Rev 9, 275-308.

Rossom R., Adityanjee, and Dysken M. (2004) Efficacy and tolerability of memantine in the treatment of dementia. Am J Geriatr Pharmacother 2, 303-312.

Schmitt F., Ryan M., and Cooper G. (2007) A brief review of the pharmacologic and therapeutic aspects of memantine in Alzheimer’s disease. Expert Opin Drug Metab Toxicol 3, 135-141.

Wenk G. L., Parsons C. G., and Danysz W. (2006) Potential role of N-methyl-D-aspartate receptors as executors of neurodegeneration resulting from diverse insults: focus on memantine. Behav. Pharmacol. 17, 411-424.

Winblad B., Jones R. W., Wirth Y., Stöffler A. and Möbius H. J. (2007) Memantine in moderate to severe Alzheimer’s disease (AD): a meta-analysis of randomised clinical trials. Dementia and Geriatric Cognitive Disorders 24: 20-27.

Lipton S. A. (2007) Pathologically-activated therapeutics for neuroprotection: mechanism of NMDA receptor block by memantine and S-nitrosylation. Curr Drug Targets 8, 621-632.

Loveman E., Green C., Kirby J., Takeda A., Picot J., Payne E., and Clegg A. (2006) The clinical and cost-effectiveness of donepezil, rivastigmine, galantamine and memantine for Alzheimer’s disease. Health Technol Assess 10, 1-176.

Mobius H. J., Stoffler A., and Graham S. M. (2004) Memantine hydrochloride: pharmacological and clinical profile. Drugs Today (Barc) 40, 685-695.

Parsons C. G., Danysz W., and Quack G. (1999) Memantine is a clinically well tolerated N-methyl-D-aspartate (NMDA) receptor antagonist – a review of preclinical data. Neuropharmacology 38, 735-767.

Parsons C. G., Stoffler A., and Danysz W. (2007) Memantine: a NMDA receptor antagonist that improves memory by restoration of homeostasis in the glutamatergic system – too little activation is bad, too much is even worse. Neuropharmacology 53, 699-723.

Kihara T. (2002) Memantine hydrochloride, a new possible agent for Alzheimer’s disease. BIO Clinica 17, 802-805.

Kirby J., Green C., Loveman E., Clegg A., Picot J., Takeda A., and Payne E. (2006) A systematic review of the clinical and cost-effectiveness of memantine in patients with moderately severe to severe Alzheimer’s disease. Drug Aging 23, 227-240.

Lipton S. A. (2005) The Molecular Basis of Memantine Action in Alzheimer’s Disease and Other Neurologic Disorders: Low-affinity, Uncompetitive Antagonism. Curr Alzheimer Res 2, 155-165.

Danysz W. and Parsons C. G. (2003) The NMDA receptor antagonist memantine as a symptomatological and neuroprotective treatment for Alzheimer’s disease preclinical evidence. International Journal of Geriatric Psychiatry 18, S23-S32.

Danysz W., Parsons C. G., Kornhuber J., Schmidt W. J., and Quack G. (1997) Aminoadamantanes as NMDA receptor antagonists and antiparkinsonian agents – Preclinical studies. Neurosci. Biobehav. Rev. 21, 455-468.

Danysz W., Parsons C. G., Möbius H. J., Stöffler A., and Quack G. (2000) Neuroprotective and symptomatological action of memantine relevant for Alzheimer´s disease – an unified glutamatergic hypothesis on the mechanism of action. Neurotox. Res. 2, 85-97.

Dumont Ch., Swine Ch., and Nourhashemi F. (2003) Memantine in moderately severe to severe Alzheimer’s disease. Research and Practice in Alzheimer’s Disease 7, 284-290.

Ferris S. H. (2003) Evaluation of memantine for the treatment of Alzheimer’s disease. Expert Opin Pharmacother 4, 2305-2313.

Heinen-Kammerer T., Rulhoff H., Nelles S., and Rychlik R. (2006) Added therapeutic value of memantine in the treatment of moderate to severe Alzheimer’s disease. Clin Drug Investig 26, 303-314.

Kihara T. (2002) Memantine hydrochloride, a new possible agent for Alzheimer’s disease. BIO Clinica 17, 802-805.

Kirby J., Green C., Loveman E., Clegg A., Picot J., Takeda A., and Payne E. (2006) A systematic review of the clinical and cost-effectiveness of memantine in patients with moderately severe to severe Alzheimer’s disease. Drug Aging 23, 227-240.

Areosa S. A. and Sherriff F. (2003) Memantine for dementia (Cochrane Review). Cochrane Database Syst Rev 1, CD003154.

Bullock R. (2006) Efficacy and safety of memantine in moderate-to-severe Alzheimer disease: the evidence to date. Alzheimer Dis Assoc Disord 20, 23-29.

Calabuig M. M., Riera S. G., Jornet M. S., Canadell V. L., Vuelta A. M., and Gallart M. M. J. (2002) Memantine, a new treatment alternative for Alzheimer disease. Atencion Farmaceutica 4, 419-422,424.

Advertisements

Odpowiedzi: 3 to “Memantyna”

  1. real estate mutual funds Październik 6, 2009 @ 7:46 pm #

    Hey, I found your blog in a new directory of blogs. I dont know how your blog came up, must have been a typo, anyway cool blog, I bookmarked you. :) :)

  2. Paweł Seldon Październik 6, 2009 @ 9:16 pm #

    Thanks! I will try to also create a general category in English, unless you have no problem with the language? :) On the right side of the blog you link to the forum and there is a section in English. Discussions have recently arisen, so that now it is like on a deserted island:))

    • Ksawery Ka Wrzesień 17, 2014 @ 5:34 pm #

      Paweł on tylko linka przemycił :) w ostatnim uśmieszku, na 99% to zwykły automat :)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: